รู้ไหมว่า…ก่อนยุคดิจิทัล นักอ่านต้องใช้ “บัตรกระดาษ” เพื่อค้นหาหนังสือในห้องสมุด!
ตู้บัตรรายการ (หรือภาษาอังกฤษว่า Card Catalog) คือ ระบบการจัดเก็บข้อมูลบรรณานุกรมของหนังสือหรือทรัพยากรในห้องสมุดในรูปแบบของ “บัตรกระดาษ” ที่ใช้ก่อนที่จะมีระบบคอมพิวเตอร์เข้ามาแทนที่
ลักษณะของตู้บัตรรายการ :
เป็นตู้ไม้หรือโลหะที่แบ่งเป็นลิ้นชักในแต่ละลิ้นชักจะมี **บัตรรายการ** (Catalog Card) ที่จัดเรียงตามเกณฑ์ เช่น ชื่อผู้แต่ง ชื่อเรื่อง หรือ หัวเรื่องแต่ละใบจะมีข้อมูลสั้น ๆ เกี่ยวกับหนังสือ เช่น :
ชื่อหนังสือชื่อผู้แต่งสำนักพิมพ์ ปีที่พิมพ์เลขเรียกหนังสือ (Call Number)หมายเหตุเพิ่มเติม เช่น รูปเล่ม หรือภาษาที่ใช้ประโยชน์ของตู้บัตรรายการ :ช่วยให้ผู้ใช้ห้องสมุดค้นหาหนังสือที่ต้องการได้อย่างเป็นระบบ เป็นเครื่องมือสำคัญของห้องสมุดในยุคก่อนคอมพิวเตอร์ ใช้ค้นหาได้หลายมุมมอง เช่น ค้นจากชื่อผู้แต่ง, หัวเรื่อง, หรือชื่อหนังสือปัจจุบัน :
ตู้บัตรรายการส่วนใหญ่ถูกแทนที่ด้วย ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ (OPAC) https://lib-opac.bru.ac.th/ ซึ่งผู้ใช้สามารถค้นหาหนังสือผ่านคอมพิวเตอร์หรือออนไลน์ได้
สรุป: ตู้บัตรรายการเป็นเครื่องมือดั้งเดิมของห้องสมุดที่ใช้จัดเก็บข้อมูลหนังสือบนบัตรกระดาษ เพื่อให้ผู้ใช้สามารถค้นหาทรัพยากรได้อย่างมีระบบ ก่อนที่จะมีระบบออนไลน์มาแทนที่ในปัจจุบัน
ใครเคยเปิด “ตู้บัตรรายการ” เพื่อหาหนังสือในห้องสมุด…เเปลว่า…คุณไม่เด็กเเล้วนะ
